دومین نشست مجمع اقتصادی کشورهای حاشیه دریای خزر با حضور معاون اول رئیس جمهور و هیأت عالیرتبه ایران در روسیه طی روزهای 13 و 14 مهرماه برگزار شد و محمد مخبر به نمایندگی از دولت سیزدهم، پیشنهادات مشخصی را برای توسعه همکاری ها و مناسبات اقتصادی بین ایران و کشورهای ساحلی خزر در زمینه های گوناگون ترانزیت، همکاری های بانکی، نفت و انرژی، حمل و نقل و محیط زیست ارائه کرد و خواستار تشکیل منطقه آزاد مشترک کشورهای ساحلی دریای خزر شد. 
به گزارش «ایران»، معاون اول رئیس‌جمهور ابتدا و در روز پنجشنبه در بدو ورود با «ایگور لویتین»، دستیار پوتین و 19 شرکت فعال در حوزه انتقال تکنولوژی نشستی را برگزار کرد. پس از آغاز به کار دولت سیزدهم و تغییر رویکرد دیپلماسی اقتصادی کشور؛ توجه به فعال‌سازی ظرفیت همکاری با کشورهای همسایه بویژه حاشیه دریای خزر مورد توجه قرار گرفت. همچنین عضویت ایران در سازمان همکاری‌های شانگهای نیز زمینه جهش مراودات اقتصادی ایران با کشورهای عضو این سازمان از جمله روسیه را بیش از پیش فراهم کرد. معاون اول رئیس جمهور در سخنرانی خود، یکی از اهداف شرکت در دومین نشست مجمع اقتصادی کشورهای حاشیه دریای خزر را پیگیری مصوبات اجلاس سران و توافقات میان رؤسای جمهور کشورهای حاشیه دریای خزر دانست که رئیس‌جمهور در آن شرکت کرده بود. معاون اول رئیس جمهور در این نشست با 7 پیشنهاد مشخص از سوی جمهوری اسلامی ایران حضور یافت و با بیان برخی ویژگی‌های منحصربفرد کشور در توسعه مناسبات و همکاری‌های اقتصادی با کشورهای حاشیه دریای خزر، اتصال کشورهای حاشیه دریای خزر از طریق ایران به آب‌های خلیج فارس، دریای عمان و اقیانوس هند را یک ظرفیت فوق‌العاده دانست. یک پیشنهاد ویژه از سوی دکتر مخبر به کشورهای شرکت کننده در اجلاس درباره تشکیل منطقه آزاد مشترک کشورهای ساحلی دریای خزر و ایجاد مسیر سبز حمل‌و نقل و گمرکی ارائه شد که می‌‌تواند در روان سازی حمل و نقل ترکیبی و دستیابی کشورهای ساحلی خزر به منافع مشترک اقتصادی، مؤثر عمل کند. از دیگر مسائل اقتصادی مهم پیشنهادی توسط ایران در اجلاس کشورهای حاشیه دریای خزر، توسعه همکاری‌های پولی، بانکی و مالی با کشورهای ساحلی دریای خزر بود که معاون اول رئیس جمهور پیشنهاد کرد در این زمینه دستورالعمل خاصی تدوین و اجرایی شود. مسأله حمل و نقل شمال – جنوب که شامل همکاری‌های 3 جانبه ریلی، ایران، ترکمنستان و قزاقستان از یک طرف و ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان از طرف دولت می‌‌شود، نیز اقدامی در جهت تحکیم همکاری‌ها بین کشورهای ساحلی و غیر ساحلی خزر می‌‌شود.
توسعه همکاری‌های حمل و نقل از طریق دریا، راه آهن و جاده از طریق استفاده کشورهای حاشیه دریای خزر از زیرساخت‌های ایران نیز موضوع دیگری بود که به گفته معاون اول رئیس جمهور می‌‌تواند به تقویت تعاملات اقتصادی در حاشیه خزر منجر شود.
معاون اول رئیس جمهور همچنین درخصوص یکسان‌سازی و هماهنگی تعرفه‌های حمل و نقل ریلی، جاده‌ای و دریایی نیز پیشنهاداتی را ارائه و عنوان کرد که تشکیل کمیته همکاری حمل و نقل، ترانزیت، تعرفه و تجارت گمرکی می‌‌تواند در توسعه مناسبات اقتصادی کشورهای حاشیه دریای خزر مؤثر باشد. ظرفیت‌های نفتی و ذخایر بالقوه و بالفعل انرژی و معدنی ایران در زمینه‌های سوآپ نفت و گاز و فرآورده‌های نفتی، یکی از کلیدی‌ترین مباحث مطرح شده توسط ایران در این اجلاس بود که با توجه به ظرفیت قابل توجه کشورهایی مانند ایران و روسیه در بخش ذخایر نفت و گاز؛ می‌‌تواند زمینه‌های همکاری جدیدی را در بین کشورهای حاشیه دریای خزر شکل دهد. در این زمینه سال گذشته، تجربه خوبی در زمینه از سرگیری سوآپ نفت و گاز از راه ایران با برخی کشورهای حاشیه خزر حاصل شد. اتصال شبکه‌های برق کشورهای حاشیه دریای خزر به هم، انجام تبادلات فصلی حامل‌های انرژی و تشکیل کمیته ای در زمینه‌های برق، آب و تجهیزات مربوطه میان کشورهای حاشیه دریای خزر نیز از جمله پیشنهادات مشخص مطرح شده از سوی معاون اول رئیس جمهور در اجلاس کشورهای حاشیه دریای خزر بود.
مخبر پیرامون مسأله حفظ دریای خزر و جلوگیری از روند تخریب محیط زیست و همچنین کاهش ماهیان خاویاری نیز سخن گفت و از کشورها خواست تا در این زمینه‌ها نیز پایبند باشند. مسأله امنیت غذایی نیز موضوع بسیار مهمی بود که معاون اول رئیس جمهور به آن پرداخت و خواستار رعایت استانداردهای زیست‌محیطی و بهره‌برداری معقولانه کشورهای حاشیه خزر از منابع موجود شد.
عهدنامه تهران و لزوم حفاظت از محیط زیست و شیوه‌نامه‌های الحاقی آن نیازمند تشکیل دبیرخانه عهدنامه تهران است که توسط معاون اول رئیس جمهور مورد تأکید قرار گرفت. دکتر مخبر همچنین عنوان کرد که جمهوری اسلامی ایران با وجود همه فشارها و تحریم‌های گسترده ۴۰ ساله موفق شده در سرمایه‌گذاری در بخش گاز، نفت، برق و ایجاد شهرهای پتروشیمی در ساحل‌ دریا، انتقال آب از دریا و ایجاد شبکه راه آهن پرسرعت، کاهش تورم و مثبت شدن تراز تجاری پس از سال‌ها گام‌های بلندی بردارد و با سرمایه‌گذاری در بخش حمل و نقل با ایجاد ۲۰۰ کیلومتر راه آهن می‌تواند کشورهای حاشیه دریای خزر را از یک طرف به اروپا و از طرف دیگر به مدیترانه وصل کند. اگر بتوانیم رشت را به آستارا و خرمشهر را به بصره با ۲۰۰ کیلومتر راه‌آهن متصل کنیم، می‌توانیم به اروپا و مدیترانه وصل شویم. علاوه بر سخنرانی معاون اول رئیس جمهور و مسئولان عالیرتبه کشورهای حاشیه دریای خزر در اجلاس، معاون اول رئیس‌جمهور نشست‌های مشترکی را نیز با برخی مسئولان کشورها از جمله روسیه داشت. در یکی از این دیدارها، نشست مشترک هیأت‌های عالیرتبه ایران و روسیه برگزار شد که معاون اول رئیس جمهور در این نشست، گفت: دو کشور از روابط خوب و رو به رشدی برخوردار هستند و اراده دو کشور برای تقویت همه‌جانبه روابط، جدی است. معاون اول رئیس جمهور به برگزاری نشست مدیران برخی شرکت‌های عالیرتبه روسیه با هیأت ایرانی اشاره کرد و اظهار داشت: در این دیدار، درباره سرمایه‌گذاری این شرکت‌ها در میادین نفتی و همچنین در بخش‌های کشاورزی، مالی، بانکی و حمل و نقل، گفت‌وگو و تصمیماتی اتخاذ و مقرر شد که طرفین، برنامه زمان‌بندی برای اجرا ارائه دهند. مخبر با اشاره به برخی تحولات بین‌المللی، گفت: جمهوری اسلامی ایران با هرگونه جنگ، مخالف است و عامل اصلی آن را حضور ناتو در منطقه می‌داند. معاون اول رئیس جمهور، حمل و نقل، انرژی و فعال کردن مسیر شمال - جنوب را از مهم‌ترین محورهای همکاری ایران و روسیه برشمرد و گفت: ایجاد بانک مشترک، برقی کردن راه آهن گرمسار- اینچه برون و سرعت بخشیدن به قراردادهای نفتی و گازی و ایجاد منطقه آزاد مشترک، از دیگر زمینه‌های همکاری مورد نظر است که باید به‌طور جدی پیگیری کنیم. مخبر با تأکید بر اینکه به دستور رئیس جمهوری اسلامی ایران، باید روند توسعه روابط با روسیه بسرعت دنبال شود، تصریح کرد: توسعه روابط دو کشور، دارای این پیام به دشمنان است که تحریم‌ها نمی‌تواند مانع از اجرای برنامه‌های ما باشد. نخست‌ وزیر‌ روسیه نیز در این دیدار با اشاره به روابط دوستانه و حُسن همجواری میان دو کشور، گفت: مسکو نسبت به گسترش و تعمیق همکاری‌ها با تهران در همه عرصه‌ها اهتمام دارد. میخائیل میشوستین، توسعه و گسترش روابط ایران و روسیه را بهترین پاسخ به تحریم‌های غیر قانونی علیه دو کشور دانست و اظهار داشت: از حضور و فعالیت شرکت‌های ایرانی در روسیه استقبال می‌کنیم و زمینه فعالیت و همکاری مشترک برای شرکای ما فراهم است. نخست‌وزیر‌ روسیه گفت: با وجود تحریم‌ها، شرکت‌های دو کشور در حال همکاری هستند و شرکت‌های روسیه نیز کارهای خوبی در زمینه سرمایه‌گذاری و همکاری مشترک در بخش انرژی و میادین جدید نفت و گاز انجام داده‌اند.
استفاده از پول ملی به جای ارزهای بیگانه
علاوه بر نشست‌ها و دیدارهای برگزارشده معاون اول رئیس جمهور و هیأت عالیرتبه ایرانی با مسئولان کشورهای شرکت کننده در اجلاس، یکی از مباحث مهم مطرح شده از سوی مخبر در دیدار رؤسای مناطق روسیه، تأکید بر استفاده از پول ملی در مبادلات تجاری به جای ارز بیگانه بود. معاون اول رئیس جمهور از استانداران و رؤسای مناطق روسیه خواست متناسب با ظرفیت و مزیت‌های خود، زمینه توسعه همکاری با استان‌های ایران را فراهم کنند و با این استان‌ها که دارای مزیت و ظرفیت متناظر هستند روابط تجاری خود را گسترش دهند. مخبر با بیان اینکه استان‌های ایران و مناطق روسیه از ظرفیت‌های گسترده‌ای برای همکاری برخوردار هستند، اظهار داشت: ظرفیت‌ها و پتانسیل این مناطق بیش از میزان کنونی صادرات و واردات است و این حد از مبادلات تجاری فاصله زیادی با اهداف و چشم‌انداز روابط دارد. وی بر گسترش صادرات و واردات و همچنین تهاتر میان تهران و مسکو تأکید کرد و گفت: ایران و روسیه دو کشور دوست و همسایه هستند و می‌توانند در مبادلات تجاری به‌جای استفاده از ارز بیگانه، از پول ملی خود استفاده کنند که در این صورت با افزایش تقاضا نسبت به پول ملی، ارزش آن ارتقا پیدا خواهد کرد. معاون اول رئیس جمهور اظهار امیدواری کرد با فراهم شدن زمینه همکاری‌ها بین استان‌های ایران و روسیه، شاهد تحول جدی در میزان مبادلات تجاری میان مناطق دو کشور باشیم.
 توسعه همکاری‌های تهران - باکو
معاون اول رئیس جمهور همچنین در حاشیه دومین اجلاس اقتصادی کشورهای حاشیه خزر، در دیدار با «علی اسدف» نخست وزیر آذربایجان با اشاره به دستور رئیس جمهور کشورمان درخصوص توسعه همکاری‌های حوزه حمل و نقل با کشور آذربایجان، تصریح کرد: ظرفیت‌های گسترده‌ای برای توسعه همکاری‌های دو کشور در بخش حمل و نقل وجود دارد و تهران مصمم به تقویت همکاری‌های خود با باکو است. مخبر توسعه تجارت ترجیحی برای افزایش حجم مبادلات را از راهبردهای جمهوری اسلامی ایران معرفی کرد و گفت: در حال حاضر سطح مبادلات تجاری ایران و آذربایجان متناسب با ظرفیت‌های موجود در دو کشور نیست.
وی افزود: اشتراکات فرهنگی و دینی ایران و آذربایجان می‌تواند بسترساز تسریع در توسعه مناسبات فیمابین باشد و به تحقق اهداف و نتایج مورد نظر دو کشور در همکاری‌های تجاری کمک کند.
مخبر با بیان اینکه جمهوری اسلامی، کشور آذربایجان را برادر خود می‌‌داند و آماده است همکاری‌های فیمابین را در همه زمینه‌ها گسترش دهد، افزود: مرزهای کشورهای همسایه برای ایران خط قرمز است و تهدید این مرزها پذیرفته نیست.
«علی اسدف»، نخست وزیر آذربایجان نیز در این دیدار با اشاره به روابط صمیمانه و دوستانه میان رؤسای جمهور دو کشور گفت: این روابط صمیمانه می‌‌تواند مقوم مناسبات دو کشور و تسریع کننده برنامه‌ها برای گسترش روابط باشد. وی با اشاره به برگزاری جشن ۳۰ سالگی روابط دیپلماتیک تهران- باکو در آذربایجان خاطرنشان کرد: مرز ایران و آذربایجان به مرز برادری تبدیل شده و رئیس جمهور آذربایجان حمایت تهران از مرزهای این کشور را ارزشمند توصیف کرده است.
نخست وزیر آذربایجان همچنین از حمایت ایران برای انتقال گاز ترکمنستان به آذربایجان از طریق ایران قدردانی و بر لزوم پیگیری جدی تر روند همکاری‌های فیمابین از سوی کمیسیون مشترک همکاری‌های دو کشور تأکید کرد.
 مبادلات تجاری ایران و قزاقستان می‌‌تواند به 3 میلیارد دلار برسد
معاون اول رئیس جمهور روز پنجشنبه با نخست وزیر قزاقستان نیز دیداری داشت. مخبر در دیدار نخست‌وزیر قزاقستان با بیان اینکه ظرفیت‌های همکاری دو کشور بسیار فراتر از سطح روابط کنونی است، گفت: با ظرفیت‌های موجود، سطح مبادلات تجاری تهران و آستانه می‌تواند به سرعت به ۳ میلیارد دلار برسد.
معاون اول رئیس جمهور در دیدار «علی‌ خان اسماعیل‌اف»، نخست‌وزیر قزاقستان اظهار داشت: در سفر رئیس‌جمهور قزاقستان به ایران،10 سند در بخش دولتی و ۱۱ سند در بخش خصوصی دو کشور به امضا رسید که نقطه عطفی در روابط دو کشور است. معاون اول رئیس جمهور از آمادگی ایران برای اعزام شرکت‌های فعال در حوزه معدن به قزاقستان خبر داد و گفت: تهران آماده همکاری با آستانه در حوزه‌های بندر، سدسازی، ساخت نیروگاه برق‌آبی، دانش‌بنیان و ارائه خدمات فنی و مهندسی است. مخبر بر استفاده از پول ملی دو کشور در مبادلات تجاری، تأکید و تصریح کرد: باید با حسن نیت و اراده جدی در مسیر اراده و خواست رؤسای جمهور در توسعه روابط ایران و قزاقستان گام برداریم. علی‌ خان اسماعیل‌اف نیز در این دیدار با استقبال از پیشنهاد معاون اول رئیس جمهوری اسلامی ایران، گفت: بستر‌های لازم و ظرفیت‌های دو کشور، مهیای ارتقای سطح تبادلات تجاری ایران و قزاقستان و رسیدن آن به ۳ میلیارد دلار در سال است. نخست‌وزیر قزاقستان بر اهمیت ارتقای سطح همکاری‌های تهران ـ آستانه در بخش‌های سوآپ نفت، صنعت، کشاورزی و علمی و فرهنگی، تأکید کرد.
اسماعیل‌اف، همچنین به موضوع امنیت غذایی و همکاری‌های دو کشور در این زمینه نیز اشاره و تصریح کرد: منشور سند امنیت غذایی تهیه شده است و بسیاری از کشور‌ها آن را تأیید کرده‌اند که می‌تواند در تأمین امنیت غذایی منطقه، اثرگذار باشد.
 اجلاس کشورهای حاشیه خزر؛ فرصت مناسب اجرای توافقات سران
مهدی صفری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه نیز در اظهاراتی پیرامون سفر معاون اول رئیس‌جمهور و هیأت عالیرتبه به روسیه برای شرکت در دومین اجلاس کشورهای حاشیه دریای خزر، گفت: دومین مجمع اقتصادی خزر و دیدار‌های حاشیه‌ای نخست وزیران و وزیران این کشورها، فرصت مناسبی برای نهایی کردن و اجرایی شدن توافق‌های سران است. صفری همکاری‌های حوزه حمل و نقل، ترانزیت، کشتیرانی، انرژی و محیط زیست را از محور‌ها و زمینه‌های اصلی فعالیت مجمع اقتصادی حاشیه دریای خزر برشمرد و گفت: اجرای توافقات فیمابین کشور‌های حاشیه دریای خزر، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و کشور‌های عضو باید نسبت به اجرا و عملیاتی کردن توافقات اهتمام جدی داشته باشند.
معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه که همراه معاون اول رئیس جمهور برای حضور در دومین مجمع اقتصادی خزر به روسیه سفر کرده بود، به ملاقات‌ها و دیدار‌های حاشیه این مجمع اشاره و خاطرنشان کرد: رئیس جمهور کشورمان با سران کشور‌های حاشیه دریای خزر دیدار و مذاکراتی داشته و توافقاتی نیز بین آنها حاصل شده که دومین مجمع اقتصادی خزر و دیدار‌های حاشیه‌ای نخست وزیران و وزرای این کشور‌ها فرصت مناسبی برای نهایی کردن و اجرایی شدن توافقات سران است. صفری با اشاره به نیاز برخی کشور‌های حاشیه دریای خزر به خدمات فنی و مهندسی و کالا‌هایی نظیر مصالح ساختمانی و قطعات خودرو افزود: برای به دست آوردن بازار‌های صادراتی باید در تأمین نیاز‌های کشور‌های همسایه و صادرات محصولات مورد نیاز آنها کوشا باشیم، چرا که اگر در این رقابت کوتاهی کنیم، کشور‌های دیگر بسرعت از این فرصت استفاده خواهند کرد.
معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه همچنین با اشاره به توافقات ایران و روسیه درخصوص همکاری ترانزیتی و سرمایه‌گذاری برای مسیر راه آهن رشت-آستارا، گفت: خوشبختانه در حوزه گمرک با کشور روسیه مسیر سبز گمرکی ایجاد شده و توافق مربوطه میان دو کشور به امضا رسید.
صفری با بیان اینکه نشست معاون اول رئیس جمهور با فعالان اقتصادی و مدیران شرکت‌های بزرگ روسیه در حوزه نفت و گاز از اهمیت فراوانی در توسعه مناسبات و ارتقای سطح همکاری‌های فیمابین برخوردار است، تصریح کرد: معاون اول رئیس جمهور جلسه‌ای نیز با استانداران روسیه داشت که این جلسه نیز بسیار با اهمیت است و مذاکرات این نشست می‌تواند بسترساز گسترش روابط تجاری و اقتصادی میان تهران و مسکو باشد.
بازار 600 تا 700 میلیارد دلاری پیش روی ایران
علیرضا پیمان پاک؛ رئیس سازمان توسعه تجارت پیش از سفر هیأت عالی رتبه کشورمان به روسیه برای شرکت در اجلاس کشورهای ساحلی حاشیه خزر به خبرگزاری ایرنا گفت: در صورت ایجاد تجارت آزاد منطقه‌ای، بازاری ۶۰۰ تا۷۰۰ میلیارد دلاری پیش روی ایران قرار می‌گیرد. رئیس سازمان توسعه تجارت بیان داشت: طی پنج ماهه نخست سال ۱۴۰۱، توسعه صادرات به کشور آذربایجان ۸۴ درصد رشد داشته و صادرات به کشور روسیه در مقایسه با دوره قبل نیز ۳۱ درصد افزایش داشت و میزان صادرات به ترکمنستان هم با ۴۰ درصد رشد همراه بوده است. پیمان‌پاک ادامه داد: مشخصاً در مورد کشور روسیه که از پیشروترین کشورهای منطقه و کشوری صنعتی و فعال در حوزه تکنولوژی و فناوری است، بیش از ۶۰ درصد صادرات یک سال اخیر ما به محصولات صنعتی نظیر کاتالیست، تجهیزات حوزه نفت و گاز، توربین و کمپرسور اختصاص پیدا کرده و در حوزه داروهای بیوتکنولوژی نیز قراردادی طی یکی دو ماه آینده برای صادرات داروهای ضدسرطان منعقد خواهیم کرد. رئیس سازمان توسعه تجارت تأکید کرد: بر توسعه ناوگان حمل و نقل دریای خزر تمرکز کرده‌ایم و علاوه بر مذاکرات جدی با کشتیرانی جمهوری اسلامی، با چندین شرکت خصوصی کشتیرانی فعال در جنوب کشور گفت‌وگو و آنها را به سرمایه‌گذاری و حضور در دریای خزر متمایل کرده‌ایم و در حال تجهیز دریای خزر به ناوگان حمل و نقل جدید هستیم. پیمان‌پاک توسعه ظرفیت‌های بندری با کمک سازمان بنادر را از دیگر برنامه‌های در دست اقدام برشمرد و افزود: لایروبی بندر آستارا که بیش از ۹ سال متوقف بوده مجدداً آغاز شده و ظرف یکی دو ماه آینده به اتمام خواهد رسید و همین باعث می‌شود ظرفیت بندری آستارا برای توسعه صادرات به آذربایجان، قزاقستان و روسیه فعال شود. وی با اشاره به برنامه‌های در دست اقدام برای توسعه زیرساخت‌های بندر کاسپین نیز گفت: تلاش دولت این است که بتواند راه‌آهن رشت - کاسپین را فعال کند و این مسیر کوتاه ریلی باعث می‌شود که کریدور شمال - جنوب فعال‌تر شود. تسهیلاتی که در بندر امیرآباد فراهم شده و ایجاد خطوط منظم دریایی به بنادر آکتائو، آستاراخان و سایر بنادر روسیه و همچنین بنادر دیگر کشورهای حاشیه خزر از جمله اقدامات و فعالیت‌هایی است که در دولت سیزدهم انجام شده است.
رئیس سازمان توسعه تجارت تصریح کرد: تمرکز معاون اول رئیس جمهور بر کریدور شمال - جنوب و برگزاری جلسات متعدد برای رفع نواقص این کریدور از دیگر اقدامات دولت است که البته ملموس‌ترین، مهم‌ترین و اولویت‌دارترین پروژه در این زمینه فعال کردن پروژه ریلی رشت - آستارا است که آقای مخبر بجد پیگیر این موضوع هستند. وی با تأکید بر اینکه گمرک جمهوری اسلامی با جدیت در حال پیگیری مسائل گمرکی است و دستاوردهای خوبی نیز حاصل شده است، اظهار داشت: بعد از سال‌ها یک موافقتنامه سه جانبه گمرکی میان آذربایجان، روسیه و ایران برای رفع مشکلات گمرکی و تسهیل امور مربوط به گمرک منعقد شده است. پیمان پاک ایجاد کریدور سبز با کشور روسیه را از دیگر برنامه‌ها و اقدامات در دست انجام عنوان کرد و گفت: ایجاد کریدور سبز طی چند ماه اخیر تجربه بسیار موفقی بود و هم اکنون در حال توسعه این برنامه هستیم و شرکت‌های توانمند را به این سمت هدایت می‌کنیم تا بتوانند از افزایش ظرفیت کریدور سبز گمرکی استفاده کنند و در کوتاه‌ترین زمان و با حداقل مدارک بتوانند کالاهای خود و بخصوص کالاهای فسادپذیر را به این کشورها منتقل کنند و متحمل معطلی، خسارت و هزینه نشوند.
رئیس سازمان توسعه تجارت به مذاکرات تعرفه‌ای نیز اشاره و خاطرنشان کرد: در حال انجام مذاکرات بسیار جدی با کشورهای اوراسیا درخصوص تعرفه هستیم که از کشورهای حاشیه دریای خزر کشور قزاقستان و کشور روسیه عضو این معاهده هستند و کاری که سازمان توسعه تجارت با همکاری سایر دستگاه‌ها دنبال کرده، پنج دور مذاکره حضوری و بیش از ۹ دور مذاکرات وبیناری با این کشورها برگزار کرده‌ایم و شاید مجموع کاری که در این یک سال انجام شده بیشتر از فعالیت‌ها و نشست‌هایی بوده که طی سه سال گذشته برای عضویت ایران در تجارت آزاد اورسیا صورت گرفته است. وی ادامه داد: پیش‌بینی می‌شود که تا آذرماه مذاکرات کارشناسی به اتمام برسد و موافقتنامه مربوطه هم از منظر حقوقی و هم از نظر کد کالاها و تخفیف‌ها و صفر شدن تعرفه‌ها امضا شود و پس از آن برای تصویب به دولت‌ها و مجالس کشورها ارائه خواهد شد تا اولین تجارت آزاد منطقه‌ای را شاهد باشیم که همین تجارت آزاد بازار ۶۰۰-۷۰۰ میلیارد دلاری را پیش روی صنعت و حوزه تجارت ما قرار خواهد داد؛ چراکه در بسیاری از کالاها که این کشورها واردکننده هستند ما دارای مزیت هستیم و با کاهش تعرفه‌ها به راحتی می‌توانیم در این کشورها رقابت کنیم و بازارها را به دست آوریم. وی در ادامه اظهار کرد: در بخش کشاورزی به دلیل کمبود منابع آب در کشور، مذاکراتی درخصوص کشت فراسرزمینی در ماه‌های گذشته انجام شده و در سفر معاون اول به روسیه با توجه به حضور وزیر جهاد کشاورزی، فرصت خوبی برای پیگیری این موضوع وجود دارد. رئیس سازمان توسعه تجارت افزود: کشت فراسرزمینی در کشورهایی که با ما همسو هستند و به نوعی قرابت سیاسی و استراتژیک با ایران دارند می‌تواند منجر به این شود که بخشی از کالاهای مورد نیاز خود را در این کشورها با خیال آسوده و با هزینه‌های پایین‌تر تولید و امنیت غذایی کشور را تأمین کنیم. طی چند ماه گذشته موافقتنامه‌ای را در خصوص مشارکت امنیت غذایی کشورهای اسلامی در قزاقستان امضا کردیم که در سفر آقای مخبر این موضوع هم پیگیری خواهد شد.
وی  به این سؤال که بین این مجمع با دوره قبل در دو سال گذشته چه تفاوت‌هایی وجود دارد نیز پاسخ داد و گفت: وضعیت امروز در جهان و چالش‌های به وجود آمده نظیر جنگ روسیه و اوکراین و نگرانی‌های اقتصادی میان چین و غرب و امریکا و هم اوضاع بحرانی اروپا، اینها همگی مجموعه‌های منطقه‌ای جهانی را ترغیب می‌کند که پیوندهای استراتژیک با هم ایجاد کنند. پیمان‌پاک همچنین گفت: حوزه دریایی خزر هم بسیار ژئوپلیتیک و مهم است و ارتباط استراتژیک کشورهای این حوزه می‌تواند باعث شود که این پنج کشور با توجه به ظرفیت‌های بزرگی که در بخش انرژی، تجارت و امنیت غذایی دارند، بتوانند در برابر بحران‌ها، تنش‌ها و آثار ناشی از اتفاقات غیرقابل پیش‌بینی مقاوم شوند. پیمان پاک در جریان سفر به روسیه و شرکت در اجلاس کشورهای حاشیه خزر نیز در دیداری با یکی از مقامات بانکی روسیه، بر توسعه همکاری‌های بانکی دو کشور، استفاده از ارزهای محلی، تأمین منابع مالی اجرای پروژه‌ها و صدور ضمانت‌ها تأکید کرد. همچنین در دیدار پیمان پاک با نمایندگان یکی از بزرگترین فروشگاه‌های زنجیره‌ای روسیه درخصوص سازکارهای تأمین اقلام مورد نیاز کشور روسیه بویژه محصولات کشاورزی و لبنیات بحث و تبادل نظر شد و در پایان این دیدار رئیس سازمان توسعه تجارت از این گروه برای سفر به کشورمان و بازدید از توانمندی‌های شرکت‌های ایرانی و عقد قراردادهای همکاری دعوت کرد.
 توسعه همکاری‌های ایران و روسیه در زمینه انرژی
جواد اوجی؛ وزیر نفت کشورمان نیز که به همراه معاون اول رئیس ‌جمهوری و هیأت ایرانی برای شرکت در دومین همایش اقتصادی خزر به روسیه سفر کرده بود، در حاشیه این مجمع با اشاره به همکاری‌های ایران و روسیه در حوزه انرژی اظهار کرد: ایران و روسیه به ‌عنوان کشورهای صادرکننده گاز همکاری‌های فراوانی در حوزه سوآپ انرژی انجام داده‌اند و در سفر به روسیه هم تفاهم‌های تازه‌ای برای ایجاد تأسیسات و بهره‌برداری از میدان‌های گازی مشترک ایجاد می‌شود. وی با اشاره به جایگاه شرکت گاز پروم روسیه در صنایع نفت و گاز در دنیا از سرمایه‌گذاری مشترک برای تولید ال‌ان‌جی (گاز طبیعی مایع) و فناوری‌های مرتبط با تأسیسات گازی خبر داد و تصریح کرد: خوشبختانه با این شرکت و شرکت‌های دیگر مذاکرات خوبی انجام شده که سقف تفاهمنامه‌های آن تا ۴۰ میلیارد دلار می‌رسد و این شرکت‌ها در میدان‌های نفت و گاز کشورمان سرمایه‌گذاری می‌کنند و هزینه‌های آن را پس از بهره‌برداری از بخش تولید برداشت خواهند کرد. وزیر نفت همکاری دو کشور ایران و روسیه در میدان‌های پارس شمالی، کیش و فشارافزایی میدان پارس جنوبی را موضوعی مهم برشمرد و اظهار کرد: در زمینه صادرات گاز به پاکستان و عمان نیز تفاهمنامه‌هایی امضا کرده‌ایم و احداث خط لوله صادرات به این دو کشور همسایه به‌ صورت مشترک میان ایران و روسیه انجام خواهد شد. اوجی با اشاره به سوآپ فرآورده‌های نفتی مانند بنزین در دریای خزر و نیز تهاتر اقلام غیرنفتی با نفت گفت: دو کشور قادر هستند تا ۱۰ میلیون تن سوآپ فرآورده‌های نفتی و غیرنفتی داشته باشند که خوشبختانه تأسیسات زیربنایی آن وجود دارد.
 رشد 30 درصدی تجارت بین کشورهای حاشیه خزر
سیداحسان خاندوزی؛ وزیر اقتصاد و دارایی  نیزدر حاشیه دومین همایش اقتصادی دریای خزر، ضمن اشاره به ظرفیت‌های معطل‌مانده بزرگی که در حوزه تعاملات اقتصادی میان کشورهای حاشیه دریای خزر وجود دارد از رشد ۳۰ درصدی تجارت بین کشورها در یک سال اخیر به‌ عنوان نشانه‌ای برای اراده سیاسی کشورهای عضو برای توسعه همکاری‌ها نام برد. وی با ارائه پنج محور برای همکاری میان اعضا اظهار کرد: تکمیل سریع کریدورهای شمال - جنوب، کشورهای دریای خزر را به دریای عمان و اقیانوس هند متصل می‌سازد. وزیر امور اقتصاد و دارایی بر آمادگی ایران برای همکاری با سایر کشورها در خط آهن اینچه‌برون، خط آهن آستارا و همچنین گسترش ظرفیت‌های کشتیرانی در دریای خزر تأکید کرد.